විද්යාවේ නිදහස සහ වගකීම සඳහා වූ කවුන්සිලයේ කමිටුව විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ (CFRS), මෙම ස්ථාවරය පර්යේෂණ අරමුදල් සැපයීමේ ආචාර ධර්ම කෙරෙහි ISC සාමාජිකයින් අතර වර්ධනය වන උනන්දුවට ප්රතිචාර දක්වයි. එය තනි පර්යේෂකයන්ගේ සිට රජයන් දක්වා සියල්ලන්ටම ප්රායෝගික සහ දැරිය හැකි ප්රගතියක් ලබා ගත හැකි එක් ප්රධාන ක්ෂේත්රයක් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි: පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් සපයන ආකාරය පිළිබඳ විනිවිදභාවය සහතික කිරීම.
විද්යාවට අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ බොහෝ මූලාශ්ර මගිනි: රජයන්, කර්මාන්ත, රාජ්ය නොවන සංවිධාන සහ දානපති සංවිධාන. මෙම සංකීර්ණ පද්ධතිය තුළ, සැඟවුණු අරමුදල් සම්බන්ධතා විද්යාත්මක සොයාගැනීම් විකෘති කිරීමට, මහජනයා නොමඟ යැවීමට සහ සාක්ෂි මර්දනය කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය. එවැනි අනිසි භාවිතය වැරදි තොරතුරු අවුස්සන අතර, විද්යාව කෙරෙහි විශ්වාසයට හානි කරන අතර මිනිසුන්ට සහ ග්රහලෝකයට හානි කළ හැකිය.
ISC හි නව ස්ථාවරය, මෙම අවදානම් වලට එරෙහිව සරල, හදිසි සහ ඵලදායී පළමු ආරක්ෂක පියවරක් ලෙස පර්යේෂණ අරමුදල්වල පූර්ණ විනිවිදභාවයක් ඉල්ලා සිටී. විද්යාව ආරක්ෂා කිරීම මානව හිමිකම් මත පදනම් වූ බෙදාගත් වගකීමක් බව ද එය ඉස්මතු කරයි. විද්යාව හසුරුවන විට, මිනිසුන්ට විශ්වාසදායක දැනුමට ප්රවේශය අහිමි වන අතර, මෙය මිනිසාගේ ඵලදායී ව්යායාමය වළක්වයි. විද්යාවට සහභාගී වීමට සහ එයින් ප්රයෝජන ගැනීමට ඇති අයිතිය.
පර්යේෂණ අරමුදල් විනිවිදභාවය පිළිබඳ ජාත්යන්තර විද්යා කවුන්සිලයේ ස්ථාවරය
විද්යාත්මක ක්රමය රඳා පවතින්නේ ප්රධාන සංකල්ප, සාක්ෂි සහ අවිනිශ්චිතතාවයන් විවාදයට සහ විවේචනයට නිරාවරණය වීම මත වන අතර මෙම ක්රියාවලිය විකෘති කරන විට හෝ යටපත් කරන විට එය අඩපණ වේ. අරමුදල් සපයන්නන්ගේ සහ පර්යේෂකයන්ගේ මූල්ය සහ අනෙකුත් අවශ්යතා, උනන්දුව පිළිබඳ ගැටුම් සහ පර්යේෂණ ක්රියාවලීන් සහ ප්රතිඵල විකෘති කිරීම හෝ මර්දනය කිරීමට හේතු විය හැක. විද්යාත්මක විවාදයේ සහ දැනුම නිෂ්පාදනයේ ඵලදායීතාවය සහතික කිරීම සඳහා, පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් සපයන මූලාශ්ර ප්රසිද්ධියේ හෙළිදරව් කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. පෞද්ගලික අංශය, රජයන්, රාජ්ය නොවන සංවිධාන සහ දානපතියන් විසින් පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් සැපයීම ආර්ථික, දේශපාලනික හෝ දෘෂ්ටිවාදාත්මක අරමුණු හා සම්බන්ධ විවිධ අවශ්යතා මගින් දැනුම් දිය හැකි අතර, එමඟින් අරමුදල් සපයන පර්යේෂණයේ නිශ්චිත ප්රතිඵලයක් කෙරෙහි නිත්ය උනන්දුවක් ඇති විය හැකිය. එවැනි අවශ්යතා පැවතීම නොවැළැක්විය හැකිය. මෙම ස්ථාවරය ආමන්ත්රණය කිරීමට උත්සාහ කරන අනර්ථය නම්, අරමුදල් සපයන්නන් සහ පර්යේෂකයින් එවැනි අවශ්යතා සඳහා සේවය කිරීමේදී පර්යේෂණ ක්රියාවලීන් සහ ප්රතිඵලවලට බලපෑම් කිරීමට, සම්මුතියකට හෝ හැසිරවීමට උත්සාහ කරන ස්ථානයයි.
නූතන විද්යාත්මක ව්යවසාය රාජ්ය අංශය (උදා: රජයේ දෙපාර්තමේන්තු සහ බහුපාර්ශ්වික සංවිධාන), පෞද්ගලික අංශය (කර්මාන්ත සහ අනෙකුත් ලාභ අරමුණු කරගත් ක්රියාකාරීන්) සහ සිවිල් සමාජය (උදා: දානපති මූලාශ්ර සහ රාජ්ය නොවන සංවිධාන) දක්වා විහිදෙන විවිධ අරමුදල් ප්රභවයන් මත රඳා පවතී. ඒ සියල්ල නවෝත්පාදනයන් මෙහෙයවන අතර ජනතාවගේ සහ ග්රහලෝකයේ යහපැවැත්ම වැඩිදියුණු කරන සහ ආරක්ෂා කරන තීරණාත්මක දියුණුවට සහාය වේ. කෙසේ වෙතත්, සියලුම විද්යාත්මක පර්යේෂණ අරමුදල් සපයන්නන්ට සහ පර්යේෂකයන්ට බලපාන උපාමාරු සහ පක්ෂග්රාහීත්වයට ගොදුරු විය හැකි අතර එය නිරවද්යතාවයට සහ සමාජීය ප්රතිඵලවලට අහිතකර ලෙස බලපෑ හැකිය. අරමුදල් සපයන්නන් සහ පර්යේෂකයින් අතර අරමුදල් ප්රභවයන් සහ සබඳතා මහජනතාව සහ විද්යාත්මක ප්රජාව විසින් පරීක්ෂාවට ලක් කිරීමට විවෘත වූ විට උපාමාරු සහ පක්ෂග්රාහීත්වයේ අවදානම් අවම වේ.
සමහර අවස්ථාවලදී, ආර්ථික හෝ ආර්ථික නොවන අවශ්යතා ඇති මූල්යමය වශයෙන් බලවත් අරමුදල් සපයන්නන්, එම අවශ්යතාවල දියුණුව සඳහා හොඳින් ස්ථාපිත විද්යාත්මක එකඟතාවයන් අපැහැදිලි කරන, වැරදි ලෙස නිරූපණය කරන, අවධානය වෙනතකට යොමු කරන හෝ වෙනත් ආකාරයකින් අඩපණ කරන ක්රියාවන්ට උපායමාර්ගිකව සහාය විය හැකිය. මේ ආකාරයෙන්, පර්යේෂණ අරමුදල් විද්යාවේ අඛණ්ඩතාව සහ ප්රතිඵල අවදානමට ලක් කිරීමට සහ වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු පතුරුවා හැරීමට භාවිතා කළ හැකිය.[1]
වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු භාවිතයන් ඇත, සමහර විට ඒවා “ක්රීඩා පොත”, අරමුදල් සපයන්නන් සහ පර්යේෂකයින් අතර සබඳතා මත රඳා පවතින අතර ඒවා මහජන දෘෂ්ටියෙන් සැඟවී ඇත. ඔවුන් ක්රියා කරන්නේ, ප්රශ්නයට ලක්ව ඇති පර්යේෂණ වාණිජ හෝ වෙනත් විශේෂ අවශ්යතාවලින් ස්වාධීනව සිදු කරන බව මහජනතාව විශ්වාස කිරීමට පෙළඹෙන බැවිනි. දුම්කොළ, පොසිල ඉන්ධන සහ පළිබෝධනාශක කර්මාන්ත විසින් දියත් කරන ලද විද්යා විරෝධී ව්යාපාර විශේෂිත අවස්ථා වේ. ඔවුන්ගේ උපාය මාර්ග සහ බලපෑම් දැන් පුළුල් ලෙස ප්රසිද්ධයි - වාණිජමය වාසි සඳහා මහජනතාව හිතාමතාම නොමඟ යැවීම සහ එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මිනිස් සෞඛ්යයට සහ පරිසරයට පුළුල් පරාසයක අහිතකර බලපෑම්. එසේම, විද්යා විරෝධී ඒවා ද ඇත. ක්රියා රජයන් විසින්, බලපාන ඒවා වැනි විවිධ න්යාය පත්ර ඉදිරියට ගෙන යාම සෞඛ්ය සහ පරිසර ප්රතිපත්ති. ලොව පුරා බොහෝ විද්යාත්මක විෂයයන් හරහා විද්යාත්මක සාක්ෂි වසන් කිරීමට දරන කුඩා උත්සාහයන් මෙන්ම මෙම ගෝලීය ව්යාපාර දිගටම පවතී. විද්යා පද්ධතියේ අපයෝජන සහ අනිසි භාවිතයන් විද්යාව කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය අඩපණ කරන අතර බරපතල මහජන හානියක් සිදු කිරීමේ විභවයක් ඇත. ලෝක ආර්ථික සංසදයේ ප්රකාශයට පත් කිරීමට තරම් තර්ජනය විශාලය. 2025 ගෝලීය අවදානම් වාර්තාව ඉදිරි වසර දෙක තුළ මානව සංවර්ධනයට ඇති ඉහළම කෙටිකාලීන අවදානම ලෙස - ආන්තික කාලගුණික සිදුවීම් සහ සන්නද්ධ ගැටුම් වලට පෙර - වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු (පුළුල් ලෙස සහ විද්යා ක්ෂේත්රයෙන් ඔබ්බට) ලැයිස්තුගත කරයි සහ ඉදිරි දශකය තුළ ස්වාභාවික පරිසරයේ පිරිහීමට සම්බන්ධ නොවන ඉහළම අවදානම් 5 න් එකම එක ලෙස.
ISC හි විද්යාවේ නිදහස සහ වගකීම පිළිබඳ මූලධර්ම විද්යාත්මක පර්යේෂණ, දත්ත සහ සොයාගැනීම් මූල්යමය සහ අනෙකුත් උනන්දුව පිළිබඳ ගැටුම් හේතුවෙන් පැන නගින අහිතකර බලපෑම් වලින් තොර බව සහතික කිරීම සඳහා ගෝලීය විද්යා පද්ධතිය පුරා බෙදාගත් වගකීමක් අවධාරණය කරයි. වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු පැතිරවීම සඳහා විද්යාව භාවිතා කිරීමට ඉඩ දීම මෙම මූලධර්මවල අසාර්ථකත්වයක් නියෝජනය කරන අතර එමඟින් ව්යාජ, නොමඟ යවන සහ ක්රියාකාරීව හානිකර ප්රතිඵල ඇතිවීමේ අවදානමක් ඇත. මූලික වශයෙන්, මෙය එහි ස්ථාවරය සහ භූමිකාව අඩපණ කරයි. විද්යාව ගෝලීය මහජන යහපතක් ලෙස - සාවද්ය තොරතුරු ප්රයෝජනවත් සම්පතක් විය නොහැක. 2024 හි ඉස්මතු කර ඇති පරිදි එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට වාර්තාවක් සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම් ක්ෂේත්රයේ විශේෂ වාර්තාකරු විසින්, වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු ව්යාපාරවල විද්යාත්මක සාක්ෂි, දත්ත සහ එකඟතාවන් හැසිරවීම ද බරපතල උල්ලංඝනයක් පෙන්නුම් කරයි. විද්යාවට සහභාගී වීමට සහ එයින් ප්රයෝජන ගැනීමට ඇති අයිතිය මහජනතාව නිවැරදි විද්යාත්මක තොරතුරු වෙත ප්රවේශ වීම සහ ඒවා ප්රයෝජනවත් ආකාරවලින් යෙදීම වැළැක්වීමෙනි.
2022 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්වරයා වාර්තාවක් නිකුත් කළේය, වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහිව සටන් කිරීම, එය වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහි සටනේදී ආයෝජනයක් ඉල්ලා සිටී. වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට උපකාරී වන මෙවලම් බොහොමයක් ඇත, නමුත් විද්යාත්මක ප්රජාව පුළුල් ලෙස අනුගමනය කිරීමට සුදුසු සහ වහාම අවධාරනය කරන සාපේක්ෂව සරල සහ මතභේදාත්මක නොවන ක්රමයක් වන්නේ සම්භවය නොසලකා සියලුම පර්යේෂණ අරමුදල් ප්රභවයන්ගේ විනිවිදභාවයයි. අරමුදල් විනිවිදභාවය, සම්පූර්ණ විසඳුමක් නොවුනත්, අවම කිරීමේ සහ විද්යා විරෝධී වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු ව්යාපාර නිරායුධ කිරීමේ සාපේක්ෂව පහසු පළමු පියවරකි. විනිවිදභාවය යනු අරමුදල් අඩු කිරීමක් අදහස් නොකරන අතර, සංවිධාන දැනටමත් අවශ්ය සියලු තොරතුරු අත ළඟය. එබැවින්, විනිවිදභාවය ක්රියාත්මක කිරීමේ පිරිවැය සාමාන්යයෙන් අඩු වන අතර, ප්රතිලාභ ඉහළ විය හැකිය - සමාජයට ප්රතිලාභ ලබා දෙන විද්යාත්මක කාර්යක්ෂමතාව සහ විද්යාව කෙරෙහි විශ්වාසය වැඩි කිරීම.
ගෝලීය විද්යාත්මක ප්රජාවට - සෑම මට්ටමකම, පුද්ගලයන්ගේ සිට ආයතන සහ රජයන් දක්වා - සියලු පර්යේෂණ අරමුදල් ප්රභවයන්ගේ විනිවිදභාවය පවත්වා ගැනීමට සහ පුළුල් කිරීමට පැහැදිලි වගකීමක් ඇත. රජයේ අරමුදල් පහත වැටීම හේතුවෙන් විශ්ව විද්යාල සහ අනෙකුත් පර්යේෂණ ආයතන, උදාහරණයක් ලෙස, පෞද්ගලික අංශයේ අරමුදල් සුරක්ෂිත කිරීම ඇතුළුව වඩාත් ව්යවසායක ප්රවේශයන් අනුගමනය කිරීමට පෙළඹී ඇති බැවින් මෙම වගකීම වඩ වඩාත් හදිසි වී ඇත. මෙම මාරුව බොහෝ විට සිදුවන්නේ විනිවිදභාවය සඳහා සුළු හෝ කිසිදු සැලකිල්ලක් නොමැතිව ය.
විශ්වීය පර්යේෂණ අරමුදල් විනිවිදභාවය වගකිවයුතු විද්යාත්මක භාවිතයේ තීරණාත්මක අංගයක් බවත් පර්යේෂණ අඛණ්ඩතාව අවදානමට ලක්වීමට සහ වැරදි තොරතුරු සහ වැරදි තොරතුරු පැතිරීමට එරෙහිව පළමු ආරක්ෂක මාර්ගය බවත් ISC විශ්වාස කරයි. ISC නිර්දේශ කරන්නේ:
[1] ISC අනුගමනය කරන්නේ වැරදි සහ වැරදි තොරතුරු පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ අවබෝධය, එහිදී වැරදි තොරතුරු යනු අනපේක්ෂිත ලෙස සාවද්ය තොරතුරු පැතිරීම යන්නයි, නමුත් වැරදි තොරතුරු යනු රැවටීමට ක්රියාකාරීව අදහස් කරන දෙයකි.
ඡායාරූපය මිචයිල් හෙන්ඩර්සන් on නොපෙනී
විද්යාවේ නිදහස සහ වගකීම පිළිබඳ වැඩිදුර කියවන්න. 
විද්යාවට සහභාගී වීමට සහ එයින් ප්රතිලාභ ලැබීමට ඇති අයිතිය පිළිබඳ වැඩිදුර කියවන්න. 
ප්රකාශන සහ පර්යේෂණ තක්සේරුකරණයේ සම්බන්ධීකරණ ප්රතිසංස්කරණ ඉදිරියට ගෙන යාම පිළිබඳ වැඩිදුර කියවන්න. 
විවෘත විද්යාව පිළිබඳ සාරාංශය පිළිබඳ වැඩිදුර කියවන්න: පර්යේෂණ තක්සේරුව නැවත සිතා බැලීම සහ විවෘතභාවය සඳහා ගෝලීය කැපවීම් අලුත් කිරීම. 
ප්රකාශන සහ පර්යේෂණ තක්සේරුව පිළිබඳ ISC සංසදයට මඟ පෙන්වීම සඳහා පත් කරන ලද නව මෙහෙයුම් කණ්ඩායම පිළිබඳ වැඩිදුර කියවන්න. 